Visie - Truus X5 2019

Ga naar de inhoud

Visie

Visie

    
      



Visie
 
In 1973, tijdens mijn eerst stage, liep ik een jaar lang een dag in de week mee met een ervaren vormingswerker. Daar werd een belangrijke grondsteen gelegd voor mijn visie op het werken met mensen. Een dag per week kwam een groep jongeren naar het centrum, de andere dagen werkten ze in de fabriek. Deze stagebegeleider leerde me achter het veelal opvallende gedrag de jongere te blijven zien. Steeds weer liet hij me ervaren dat er vaak ingrijpende verhalen schuilgingen achter het gedrag. Een jaar later begon ik zelfstandig met een groep te werken. Het verbaasde me dat ik als stagiaire -en in tegenstelling tot veel ervarener collega’s- met een specifieke leerling geen problemen had. Het duurde bijna het hele schooljaar voordat hij zijn aangrijpende problematiek met me deelde. Dat maakte voor mij inzichtelijk dat zijn “probleemgedrag” pure overlevingsstrategie was. Deze 16-jarige had 8 maanden nodig gehad om te kunnen uiten wat hem al jarenlang overweldigde.

“De belangrijke rol die “veiligheid” in ons leven speelt, is zo intuïtief en zo relevant dat het opmerkelijk is dat daar in onze maatschappij weinig tot geen aandacht voor is.”
Prof. dr. Stephen W. Porges:
De polyvagaaltheorie en de transformerende ervaring van veiligheid (2019)

Tijdens mijn eerste baan werkte ik met kinderen tussen 3 en 6 jaar. Ook daar ging het werken met de als “lastig” bestempelde kinderen mij goed af. Ondanks mijn jonge leeftijd deelden ouders en grootouders regelmatig pijnlijke life-events van henzelf en/of hun (klein)kinderen.
Als ik terugkijk op de eerste ervaringen als sociaalpedagoge dan zijn oprechte belangstelling en veiligheid sleutelwoorden geweest. Ik kon veiligheid bieden omdat ik zonder oordeel bleef zoeken naar de kwetsuren die tot wantrouwen, boosheid, (zelf)destructief gedrag, etc. geleid hadden. Door de accepterende houding voor de gekwetste kinderen en jongeren -die ik van mijn eerste stagebegeleider had leren waarderen- werd er een begin gemaakt met een zelfaccepterende houding voor zichzelf. Iets wat voor de meeste een nieuwe ervaring was
Energetische benadering van emotionele en mentale problemen.
Mijn eerste kennismaking met het een energetische benadering van emotionele problemen waren de Bachbloesem remedies. We kregen het advies om ons kind “Bach” druppels te geven. Ik had er moeite mee dit jonge kind iets te geven wat ik niet kende en stelde voor om eerst zelf uit te proberen wat deze therapie inhield. Dat was in 1989 en ik verbaas mij nog steeds hoe waardevol de energetische benadering van emotionele problemen eigenlijk is.
Ik begon me te verdiepen in het gedachtengoed van de Engelse arts *Edward Bach* en de *kinesiologie*. In 2003 leerde ik Fred Gallo en zijn *EDxTM™ methode* (Energy Diagnostic and Treatment Methods) kennen. Vanaf dat moment is de energetische benadering van problematieken niet meer weg te denken in mijn praktijk. Gallo is een van de belangrijke vertegenwoordigers van de energetische psychologie. Deze spannende tak binnen de psychologie gaat ervan uit dat het niet de herinnering aan een belastende situatie zelf zijn die de overweldigende emoties en/of lichaamssensaties veroorzaken maar de blokkades in het energiesysteem die door de herinneringen veroorzaakt worden. Als deze blokkades in ons lichaam worden opgelost blijft de herinnering aan de traumatische gebeurtenis bestaan maar de paniek, vluchtreactie, verstarring etc. blijft achterwegen. Dit heeft uiteraard ook een positief effect op het uitstoten van stresshormonen. Intussen heeft deze zienswijze meer en meer bekendheid gekregen. De belangstelling voor *EFT* is hiervan het bewijs. Ook traumadeskundigen als Peter Levine en Bessel van der Kolk werken met kloptechnieken uit de energetische psychologie bij het reguleren van overweldigende emoties.
 
Bewustzijn ontwikkelen voor onze onderbewuste drijfveren
Een ander wezenlijke bouwsteen in mijn visie over het werken met cliënten is het uitgangspunt dat veel van onze handelingen, motieven, patronen, verlangens, doelen, overtuigingen, sabotages   etc. onbewust zijn. De metafoor van de ijsberg wordt vaak gebruikt om dit inzichtelijk te maken. Het deel dat aan de oppervlakte zichtbaar is symboliseert het bewuste en de ijsmassa die zich onder de zeespiegel bevindt verwijst naar het onder/onbewuste. Bewustzijn ontwikkelen voor de onbewuste overtuigingen, drijfveren, verlangens, doelen gewoonten/patronen, sabotages etc. staan daarom centraal in mijn werk. Zolang we het onbewuste gedrag niet meenemen in het therapieproces kan er geen blijvende verandering plaatsvinden. In tegenstelling tot andere therapeutisch concepten werk ik daarom niet primair aan het veranderen van gedrag maar aan inzichten ontwikkelen waarom we voelen zoals we voelen, handelen zoals we handelen en denken zoals we denken. De verschillende methoden waarmee ik werk benaderen deze uitgangspunten op verschillende manieren.
Lichaamsgerichte traumatherapie
De opvattingen over trauma en in het bijzonder over *lichaamsgerichte traumatherapie* zijn de laatste jaren in een stroomversnelling gekomen.
       
“Trauma is geen psychologisch, maar in de eerste plaats een biologisch verschijnsel. Door de taal van ons lichaam te leren spreken kunnen we ons lichaam helpen zichzelf te genezen.”
“Traumatische symptomen worden niet veroorzaakt door de gebeurtenis zelf. Ze komen voort uit het bevroren restant energie dat niet is opgeheven en ontladen: dit restant blijft in het zenuwstelsel gevangen, waar het ons lichaam en onze geest schade toebrengt.”
Dr. Peter Levine Somatic Experiencing®

In 2003 ontmoette ik Peter Levine voor het eerst. Zijn uitspraken over trauma hadden mij daarvoor al op een indringende wijze geraakt. Veel problematieken die hij beschreef herkende ik en verhelderden thema’s die tot dan toe ongrijpbaar voor mij waren geweest. Daardoor had ik ook geen instrumenten leren kennen die ik kon toepassen bij het werken met cliënten.

“Trauma verandert de wijze waarop het brein informatie verwerkt en het lichaam zich tot de buitenwereld verhoudt. Trauma maakt mensen bang om te voelen wat ze voelen en te weten wat ze weten. Dat leidt tot hartzeer en een ernstig gebrek aan synchroniciteit met zichzelf en hun omgeving.”
Dr. Bessel van der Kolk

Tegenwoordig worden diverse studies gepubliceerd over de veranderde breinfuncties na (vroegkinderlijk) trauma.
De effecten van overweldigende ervaringen op de ontwikkeling van de hersenen, de psyche en het lichaam -die allemaal met elkaar verbonden zijn- maakt een leven in het hier en nu keer op keer onbereikbaar voor getraumatiseerde mensen. Trauma is geen ziekte maar een opgelopen verwonding die kan helen als we er aandacht voor hebben. Met compassie leren luisteren naar je eigen lichaam is een van de krachtigste instrumenten bij de genezing van de oorspronkelijke verwonding.
“…….Als we een trauma transformeren en ons ervan bevrijden, moeten we bereid zijn om als nieuwgeboren kinderen in een onzekere wereld te gaan staan. Het gaat om een wereld, die zich van de illusie van zekerheid ontdoet en van ons vraagt om een totaal nieuwe levenswijze te gaan leren. Als we deze wereld binnengaan, ontdekken we al snel, dat onze instinctieve krachten niet beperkt blijven tot vluchtgedrag of ongecontroleerd geweld. Het zijn onze heldhaftige energieën en we kunnen er gebruik van maken. De energieën, die bij het genezen van een trauma bevrijd worden zijn de bronnen van onze creatieve, kunstzinnige en poëtische sensibiliteit en we kunnen ze uitnodigen om ons in de heelheid van onze intelligentie binnen te laten gaan.
Bij een trauma gaat het om verijdelde instincten. Instincten zijn per definitie altijd in het hier en nu. Als we hen hun rechtmatige domein toekennen, geven we ons over aan het “eeuwige hier en nu”. Met de volle presentie van lichaam en geest kunnen we de toegang tot de bron van onze persoonlijke energie en ons enthousiasme vinden. Laten we even stil staan bij het woord enthousiasme. Het stamt af van de Griekse woorden En, dat binnenin betekent en Theos, dat God betekent. Als we ons enthousiasme voor het leven terugkrijgen, brengt het ons dichter bij God, worden wij spiritueler. Als we onze traumata oplossen, ontdekken we dat ontbrekende deel van ons zelf, dat ons het gevoel van heelheid en volledigheid geeft. Het is het huis van onze instincten, het eenvoudige, maar levensnoodzakelijke weten “ik ben ik” en “ik ben”. Zonder het gevoel, deel van de wereld te zijn, zijn we verloren, van het leven afgescheiden. Als we leren ons aan dit aangeboren weten over te geven, kan het ons op een genezingspad leiden, dat ons in contact brengt met onze door God gegeven verbinding met het leven……….”
Peter Levine: Vom Trauma befreien. Wie sie seelische und körperliche Blockaden lösen. Somatic Experiencing®
                   

Getraumatiseerde mensen waren op het moment van de traumatisering niet in staat met de overweldigende ervaring om te gaan. Traumawetenschappers en therapeuten over de hele wereld hebben de laatste jaren door diverse studies steeds weer aangetoond hoe belangrijk het is dat we onopgeloste traumata herkennen. Therapieën die werken moeten aandacht krijgen binnen alle hulpverlenende instanties, scholen etc.
De deskundigen zijn het er nu al over eens dat therapieën die effectief zijn allemaal beginnen met een basisgevoel van veiligheid. De uitdaging is om degene die door trauma (voortdurend) in een staat van hyper- of hypoarousal verkeert een toestand van veiligheid en rust leert ervaren.
Als dat niet gebeurt kan geen enkele (trauma) therapie op den duur effectief zijn.
 
De tekst van het lied “Fragile”, waarvan een gedeelte boven aan de pagina is afgebeeld, is een oproep om niet te vergeten hoe kwetsbaar we zijn.
 
Op diverse andere pagina’s van deze website wordt hier uitvoerig op ingegaan.


Terug naar de inhoud